Tweede editie,
geladen 12 april 2009
Bronteksten
(geen voorgaande vertaling in het Nederlands beschikbaar):
The
Nature of Fruitive Activity
Text
1
De
Allerhoogste Heer zei: 'Een ziel vrij van verlangen die Mijn
toevlucht aanvaardt, moet met het verantwoordelijkheid dragen
voor de persoonlijke plichten aan God waar Ik over sprak
[zie ook in b.v. 10.60:
52 en B.G.
3:
35], het
varnâs'rama-systeem
van de samenleving praktiseren [B.G. 4:
13].
The
Supreme Personality of Godhead said: Taking full shelter in
Me, with the mind carefully fixed in the devotional service
of the Lord as spoken by Me, one should live without
personal desire and practice the social and occupational
system called varnâs'rama. (Vedabase)
Text
2
Een gezuiverde
ziel moet inzien hoe van de belichaamden die op zichzelf
gericht het sensuele voor het ware houden, alle pogingen
gedoemd zijn te mislukken [zie ook B.G.
13:
32].
A
purified soul should see that because the conditioned souls
who are dedicated to sense gratification have falsely
accepted the objects of sense pleasure as truth, all of
their endeavors are doomed to failure. (Vedabase)
Text
3
Wat de
mediteerder ziet in het bereik van de slaap of in zijn fantasie
heeft evenzo weinig te betekenen als het uiteenlopend van aard
is. Zo ook maakt men niet echt gebruik van zijn intelligentie
als men zich richt op het door de geaardheden afgezonderde zelf
[B.G. 2:
41 &
9:
15].
One
who is sleeping may see many objects of sense gratification
in a dream, but such pleasurable things are merely creations
of the mind and are thus ultimately useless. Similarly, the
living entity who is asleep to his spiritual identity also
sees many sense objects, but these innumerable objects of
temporary gratification are creations of the Lord's illusory
potency and have no permanent existence. One who meditates
upon them, impelled by the senses, uselessly engages his
intelligence. (Vedabase)
Text
4
Mij toegedaan
moet men de arbeid verrichten die nodig is voor de onthechting
[nivritti]
en het handelen in gehechtheid opgeven
[pravritti].
Als men goed bezig is op zoek naar de spirituele waarheid hoort
men geen acht te slaan op de voorschriften voor de baatzuchtige
arbeid [zie 7.15:
47].
One
who has fixed Me within his mind as the goal of life should
give up activities based on sense gratification and should
instead execute work governed by the regulative principles
for advancement. When, however, one is fully engaged in
searching out the ultimate truth of the soul, one should not
accept the scriptural injunctions governing fruitive
activities. (Vedabase)
Text
5
Hij die van
toewijding is moet steeds de basisregels in acht nemen [de
geboden, de vidhi]
en de nevengeschikte regels als de tijd er rijp voor is [de
niyama].
Ook moet hij de vredelievende goeroe van dienst zijn die,
bekend met Mijn gedaante, niet van Mij verschilt [zie ook
7.14:
41-42].
One
who has accepted Me as the supreme goal of life should
strictly observe the scriptural injunctions forbidding
sinful activities and, as far as possible, should execute
the injunctions prescribing minor regulative duties such as
cleanliness. Ultimately, however, one should approach a bona
fide spiritual master who is full in knowledge of Me as I
am, who is peaceful, and who by spiritual elevation is not
different from Me. (Vedabase)
Text
6
Wees met
nederigheid, jezelf niet als de doener ziend, arbeidzaam, vrij
van bezitsdrang, gevestigd in vriendschap, zonder haast,
belangstellend in het navraag doen en vrij van wrok en loze
praat.
The
servant or disciple of the spiritual master should be free
from false prestige, never considering himself to be the
doer. He should be active and never lazy and should give up
all sense of proprietorship over the objects of the senses,
including his wife, children, home and society. He should be
endowed with feelings of loving friendship toward the
spiritual master and should never become deviated or
bewildered. The servant or disciple should always desire
advancement in spiritual understanding, should not envy
anyone and should always avoid useless conversation.
(Vedabase)
Text
7
Zich neutraal
opstellend wat betreft de echtgenote, de kinderen, de woning,
het land, het eigen volk en het banksaldo en dergelijke, moet
men z'n eigenbelang herkennen in dat van een ieder [zie
B.G. 5:
18].
One
should see one's real self-interest in life in all
circumstances and should therefore remain detached from
wife, children, home, land, relatives, friends, wealth and
so on. (Vedabase)
Text
8
De ziel is de
zelfverlichte ziener die verschilt van het grofstoffelijke en
subtiele lichaam, precies zoals het vuur dat licht geeft met
zijn branden verschilt van het brandhout [zie ook B.G.
2:
16-24].
Just
as fire, which burns and illuminates, is different from
firewood, which is to be burned to give illumination,
similarly the seer within the body, the self-enlightened
spirit soul, is different from the material body, which is
to be illuminated by consciousness. Thus the spirit soul and
the body possess different characteristics and are separate
entities. (Vedabase)
Text
9
Sluimerend
vanbinnen [in het hout] neemt het vuur [na
ontbranding] de verschillende kwaliteiten aan van groot of
onbeduidend etc. Op dezelfde manier neemt de geestelijke ziel
de kwaliteiten aan die bij het lichaam horen [zie ook
3.24:
6,
4.9:
7,
10.37:
10-11,
10.46:
36].
Just
as fire may appear differently as dormant, manifest, weak,
brilliant and so on, according to the condition of the fuel,
similarly, the spirit soul enters a material body and
accepts particular bodily characteristics. (Vedabase)
Text
10
Dat wat, met
dit lichaam dat werd gevormd door de geaardheden, is gebonden
aan de samsâra
zee van materie die tot de Oorspronkelijke Persoon behoort
[zie B.G. 8:
4], is wat
men het levende wezen noemt waarvan de banden der gehechtheid
worden verbroken door de kennis van de Ziel.
The
subtle and gross material bodies are created by the material
modes of nature, which expand from the potency of the
Supreme Personality of Godhead. Material existence occurs
when the living entity falsely accepts the qualities of the
gross and subtle bodies as being his own factual nature.
This illusory state, however, can be destroyed by real
knowledge. (Vedabase)
Text
11
Daarom moet
men, door het cultiveren van de kennis van de Ziel als zich
bevindend in het eigen zelf [2.2
en B.G. 9:
5], zuiver
in zijn toenadering met de realisatie van het Allerhoogste,
geleidelijk aan dit begrip van de materiële kwestie
opgeven [als zijnde een losstaande werkelijkheid].
Therefore,
by the cultivation of knowledge one should approach the
Supreme Personality of Godhead situated within oneself. By
understanding the Lord's pure, transcendental existence, one
should gradually give up the false vision of the material
world as independent reality. (Vedabase)
Text
12
De
âcârya kan men beschouwen als het
onderliggende houtje voor het aanmaken van vuur, de discipel
als het bovenste houtje en de instructies als de draaistok er
tussenin, terwijl de kennis er is als het vuur dat geluk brengt
[vergelijk 9.14:
44-46].
The
spiritual master can be compared to the lower kindling
stick, the disciple to the upper kindling stick, and the
instruction given by the guru to the third stick placed in
between. The transcendental knowledge communicated from guru
to disciple is compared to the fire arising from the contact
of these, which burns the darkness of ignorance to ashes,
bringing great happiness both to guru and disciple.
(Vedabase)
Text
13
Deze zuiverste
intelligentie die wordt overgedragen door degenen met ervaring
[de âcârya's], stoot de illusie af
die stamt van de guna's en wordt, met het volledig
opbranden van wat door de geaardheden in het leven werd
geroepen, zelf tot vrede gebracht zoals een vuur tot rust komt
dat zonder brandstof komt te zitten [zie ook
11.3:
12].
By
submissively hearing from an expert spiritual master, the
expert disciple develops pure knowledge, which repels the
onslaught of material illusion arising from the three modes
of material nature. Finally this pure knowledge itself
ceases, just as fire ceases when the stock of fuel has been
consumed. (Vedabase)
Text
14-16
Als je met dit
in gedachten denkt aan de verschillende manieren waarop mensen
hun brood verdienen, als je denkt aan al die genieters van
geluk en ongeluk; als je dan denkt aan het onophoudelijk
voortbestaan van de materiële wereld, de tijd, de
geopenbaarde geschriften en de ziel; als je bedenkt dat alle
kennis aan verandering onderhevig is omdat die zich baseert op
het verschil dat al de bestaansvormen en de veranderingen van
de zinsobjecten maken; dan [zo zal je enkel vanuit die
materiële visie al moeten toegeven *],
o Uddhava, heb je toch steeds de bestaanstoestanden van het
geboren zijn [de ouderdom, de ziekte] enzovoorts.
Iedere belichaamde heeft nu eenmaal een lichaam [dat zijn
orde vond] dankzij de verschillende geledingen van de tijd
[te weten de indelingen naar de zon en maan, zie
3.11].
My
dear Uddhava, I have thus explained to you perfect
knowledge. There are philosophers, however, who challenge My
conclusion. They state that the natural position of the
living entity is to engage in fruitive activities, and they
see him as the enjoyer of the happiness and unhappiness that
accrue from his own work. According to this materialistic
philosophy, the world, time, the revealed scriptures and the
self are all variegated and eternal, existing as a perpetual
flow of transformations. Knowledge, moreover, cannot be one
or eternal, because it arises from the different and
changing forms of objects; thus knowledge itself is always
subject to change. Even if you accept such a philosophy, My
dear Uddhava, there will still be perpetual birth, death,
old age and disease, since all living entities must accept a
material body subject to the influence of time.
(Vedabase)
Text
17
Van degene die
handelt en als de genieter daarin bovendien van vruchtdragende
handelingen is, openbaart zich duidelijk het gebrek aan
onafhankelijkheid en kan men het geluk en ongeluk waarnemen;
welke waarde kan men eraan ontlenen om niet [werkelijk
terwille van het duurzaam geluk, zie B.G. 9:
3 en
11.9:
1] de zaak
in de hand te hebben?
Although
the performer of fruitive activities desires perpetual
happiness, it is clearly observed that materialistic workers
are often unhappy and only occasionally satisfied, thus
proving that they are not independent or in control of their
destiny. When a person is always under the superior control
of another, how can he expect any valuable results from his
own fruitive actions? (Vedabase)
Text
18
Onder de
belichaamden zijn de verdwaasden soms ongelukkig en evenzo zijn
zelfs de intelligenten niet altijd gelukkig. Altijd gelukkig
willen zijn is een zinloos streven en iets heel egoïstisch
[zie ook B.G. 2:
15 en
11.9:
4].
It
is observed within the material world that sometimes even an
intelligent person is not happy. Similarly, sometimes even a
great fool is happy. The concept of becoming happy through
expertly performing material activities is simply a useless
exhibition of false egotism. (Vedabase)
Text
19
En zelfs als ze
erin slagen het geluk te bereiken en leed te vermijden, hebben
ze nog steeds geen weet van het verenigen van het bewustzijn
[het yogaproces] waarmee de dood zijn macht niet kan
doen gelden [vergelijk B.G. 10:
34].
Even
if people know how to achieve happiness and avoid
unhappiness, they still do not know the process by which
death will not be able to exert its power over them.
(Vedabase)
Text
20
Welke garantie
gelukkig te zijn kan een materieel voorwerp, of de lust, de
persoon nu bieden? Met de nimmer aangename dood voor ogen, is
hij [met de materie] als een veroordeelde die naar zijn
plaats van terechtstelling wordt geleid.
Death
is not at all pleasing, and since everyone is exactly like a
condemned man being led to the place of execution, what
possible happiness can people derive from material objects
or the gratification they provide? (Vedabase)
Text
21
Zowel dat wat
we van horen zeggen kennen [de hemel] als wat ons uit
eigen ervaring bekend is [de aarde] wordt verpest door
de rivaliteit, het fout-vinden, het afglijden en het verval.
Net zoals met landbouwen vele obstakels een bevredigend
resultaat in de weg staan is ook het streven naar volkomen
materieel geluk zinloos [zie ook 11.3:
20].
That
material happiness of which we hear, such as promotion to
heavenly planets for celestial enjoyment, is just like that
material happiness we have already experienced. Both are
polluted by jealousy, envy, decay and death. Therefore, just
as an attempt to raise crops becomes fruitless if there are
many problems like crop disease, insect plague or drought,
similarly, the attempt to attain material happiness, either
on earth or on the heavenly planets, is always fruitless
because of innumerable obstacles. (Vedabase)
Text
22
Als men in zijn
rechtschapenheid geen last heeft van hindernissen en men weet
uit te blinken in de praktijk, zal zelfs de status die men zo
verwierf niet eeuwig standhouden. Luister alsjeblieft daarom
naar het volgende [zie ook B.G. 2:
14].
If
one performs Vedic sacrifices and fruitive rituals without
any mistake or contamination, one will achieve a heavenly
situation in the next life. But even this result, which is
only achieved by perfect performance of fruitive rituals,
will be vanquished by time. Now hear of this.
(Vedabase)
Text
23
Met het alhier
aanbeden hebben van de goden met offerplechtigheden gaat de
offeraar naar de hemelse werelden alwaar hij als een god mag
genieten van de hemelse genoegens die hij verwierf [zie
B.G. 3:
11 en
4:
12].
If
on earth one performs sacrifices for the satisfaction of the
demigods, he goes to the heavenly planets, where, just like
a demigod, he enjoys all of the heavenly pleasures he has
earned by his performances. (Vedabase)
Text
24
Als gevolg van
zijn opgebouwde verdienste straalt hij in de tempel [de
'vimâna']
en wordt hij, omringd door bevallig geklede godinnen, onderweg
[bij het achter zich laten van deze aarde] door de
zangers van de hemel verheerlijkt met gezangen.
Having
achieved the heavenly planets, the performer of ritualistic
sacrifices travels in a glowing airplane, which he obtains
as the result of his piety on earth. Being glorified by
songs sung by the Gandharvas and dressed in wonderfully
charming clothes, he enjoys life surrounded by heavenly
goddesses. (Vedabase)
Text
25
Terwijl het hem
met de vrouwen van de hemel goed vergaat zoals hij wilde wordt
hij indachtig die notie van orde omlijst door belgeklingel. In
staat van verrukking denkt hij dan niet meer aan zijn neergang
[op aarde] als hij zich comfortabel ontspant in de
lusthoven van de godsbewusten [zie b.v.
7.15:
69-73].
Accompanied
by heavenly women, the enjoyer of the fruits of sacrifice
goes on pleasure rides in a wonderful airplane, which is
decorated with circles of tinkling bells and which flies
wherever he desires. Being relaxed, comfortable and happy in
the heavenly pleasure gardens, he does not consider that he
is exhausting the fruits of his piety and will soon fall
down to the mortal world. (Vedabase)
Text
26
Hij, die net
zolang de hemelen geniet tot zijn vrome tegoed verbruikt is en
zijn geloof is uitgeput, valt vervolgens tegen zijn wil neer
uit de hemel, daar hij zich van de tijd afkeerde [en er dus
niet stabiel mee was, vergelijk B.G. 9:
20-22].
Until
his pious results are used up, the performer of sacrifice
enjoys life in the heavenly planets. When the pious results
are exhausted, however, he falls down from the pleasure
gardens of heaven, being moved against his desire by the
force of eternal time. (Vedabase)
Text
27-29
Als hij als
gevolg van zijn materiële betrokkenheid bezig is met
handelingen die tegen het dharma indruisen of als hij, omdat
hij zijn zinnen niet de baas is, wellustig leeft als een
ellendige, begeertige rokkenjager, van geweld is jegens andere
levende wezens, dieren doodt tegen de regels en van aanbidding
is voor reeksen van geesten en spoken [vergelijk
7.12:
12], zal
een menselijk wezen, na te zijn heengegaan, daaropvolgend
hulpeloos belanden in de diepste duisternis van de helse
werelden. Hij zal vanwege zijn daden opnieuw een materieel
lichaam aannemen om handelingen te verrichten die hem in de
toekomst [opnieuw] veel ongeluk zullen bezorgen. Welk
geluk vindt men nu in het zweren bij activiteiten die steeds
weer tot de dood leiden [zie ook 5.26:
37 en B.G.
16:
19-21]?
If
a human being is engaged in sinful, irreligious activities,
either because of bad association or because of his failure
to control his senses, then such a person will certainly
develop a personality full of material desires. He thus
becomes miserly toward others, greedy and always anxious to
exploit the bodies of women. When the mind is so polluted
one becomes violent and aggressive and without the authority
of Vedic injunctions slaughters innocent animals for sense
gratification. Worshiping ghosts and spirits, the bewildered
person falls fully into the grip of unauthorized activities
and thus goes to hell, where he receives a material body
infected by the darkest modes of nature. In such a degraded
body, he unfortunately continues to perform inauspicious
activities that greatly increase his future unhappiness, and
therefore he again accepts a similar material body. What
possible happiness can there be for one who engages in
activities inevitably terminating in death?
(Vedabase)
Text
30
In al de
werelden en onder al hun leiders is er angst voor Mij; de
individuele zielen die een kalpa
lang leven vrezen Mij en zelfs de allerhoogste, Brahmâ
die voor de duur van twee parârdha's leeft, vreest
Mij [zie ook 1.13:
17-20,
3.8:
20,
3.11:
33,
3.25:
42,
3.26:
16,
3.29:
37,
3.29:
40-45,
5.24:
15,
5.24:
28].
In
all the planetary systems, from the heavenly to the hellish,
and for all of the great demigods who live for one thousand
yuga cycles, there is fear of Me in My form of time. Even
Brahmâ, who possesses the supreme life span of
311,040,000,000,000 years, is also afraid of Me.
(Vedabase)
Text
31
De
materiële zinnen geprikkeld door de geaardheden der natuur
zetten aan tot handelingen en de individuele ziel,
jîva,
die geheel opgaat in de activiteit van de materieel
georiënteerde zinnen en de guna's,
ondergaat er de verschillende karmische gevolgen van [zie
ook 3.32
en B.G. 3:
27].
The
material senses create material activities, either pious or
sinful, and the modes of nature set the material senses into
motion. The living entity, being fully engaged by the
material senses and modes of nature, experiences the various
results of fruitive work. (Vedabase)
Text
32
Zolang er het
afzonderlijke bestaan van de natuurlijke geaardheden is zullen
er de verschillende bestaanstoestanden van de
[belichaamde] ziel zijn, en zolang er de verschillende
bestaanstoestanden van de ziel zijn, zal er voorzeker dus
[de karmische] afhankelijkheid zijn [zie ook B.G.
17:
2].
As
long as the living entity thinks that the modes of material
nature have separate existences, he will be obliged to take
birth in many different forms and will experience varieties
of material existence. Therefore, the living entity remains
completely dependent on fruitive activities under the modes
of nature. (Vedabase)
Text
33
Zolang men niet
vrij is van de afhankelijkheid zal er de vrees voor de
Beheerser zijn [de Tijd]. Zij die zich hieraan [aan
deze afhankelijkheid] wijden zullen, verstandsverbijsterd,
altijd vol van verdriet zijn.
The
conditioned soul who remains dependent on fruitive
activities under the material modes of nature will continue
to fear Me, the Supreme Personality of Godhead, since I
impose the results of one's fruitive activities. Those who
accept the material concept of life, taking the
variegatedness of the modes of nature to be factual, devote
themselves to material enjoyment and are therefore always
absorbed in lamentation and grief. (Vedabase)
Text
34
Met de
beroering die er door de geaardheden is, noemt men Mij aldus
verschillend de Tijd, het Zelf, de Vedische Kennis, de Wereld,
de Natuur, alsmede het Dharma.'
When
there is agitation and interaction of the material modes of
nature, the living entities then describe Me in various ways
such as all-powerful time, the Self, Vedic knowledge, the
universe, one's own nature, religious ceremonies and so on.
(Vedabase)
Text
35
S'rî
Uddhava zei: 'Hoewel de belichaamde aanwezig is temidden van de
geaardheden der natuur, hoeft hij nog niet vast te zitten aan
wat zich opdringt vanuit het lichaam [het geluk en het
leed]. Oftewel, hoe kan het gebeuren dat men als een vrije
ziel door de geaardheden gebonden raakt, o Almachtige?
S'rî
Uddhava said: O my Lord, a living entity situated within the
material body is surrounded by the modes of nature and the
happiness and distress that are born of activities caused by
these modes. How is it possible that he is not bound by this
material encirclement? It may also be said that the living
entity is ultimately transcendental and has nothing to do
with the material world. Then how is he ever bound by
material nature? (Vedabase)
Text
36-37
Waar staat hij,
hoe geniet hij, of waaraan kan men hem herkennen? Wat zou hij
eten of hoe zou hij zich ontlasten, neerliggen of zitten
[vergelijk B.G. 14:
21]? Legt
U alstUblieft uit wat ik U vraag, o Onfeilbare, o Beste van
Allen die in Staat zijn Vragen te Beantwoorden. Dit
tegelijkertijd eeuwig gebonden en eeuwig bevrijd zijn is iets
dat me in de war brengt.'
O
my Lord, Acyuta, the same living entity is sometimes
described as eternally conditioned and at other times as
eternally liberated. I am not able to understand, therefore,
the actual situation of the living entity. You, my Lord, are
the best of those who are expert in answering philosophical
questions. Please explain to me the symptoms by which one
can tell the difference between a living entity who is
eternally liberated and one who is eternally conditioned. In
what various ways would they remain situated, enjoy life,
eat, evacuate, lie down, sit or move about?
(Vedabase)
*:
Deze filosofie, weet men, wordt uitgedragen door de volgelingen
van Jaimini Kavi die het pravritti mârga pad van
de gereguleerde zinsbevrediging uitdragen boven dat van de
nivritti-mârga van handelingen in verzaking; iets
waartegen de paramparâ die dit boek overdraagt,
met dit vers voor ogen, ernstig bezwaar aantekent erop wijzend
dat men aldus voor altijd vastzit in, nitya-baddha,
gebonden is aan herhaalde geboorte, dood, ziekte etc.
